Tarih Öğretiminde İnternetin Kullanımı

Prof. Dr. İsmail Hakkı Demircioğlu'nun 4-16 Mayıs 2008 tarihinde Çanakkale’de düzenlenen Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Sempozyumu'nda sunduğu "Tarih Derslerinde Tarih Web Sitelerinin Eleştirel Bir Bakış Açısıyla İncelenmesi" başlıklı makalesinin bir bölümünü yayınlıyoruz.

0 62

Tarih Öğretiminde İnternetin Kullanımı

Çağımızda bilgi ve iletişim teknolojileri (ICT) alanında çok hızlı bir değişim yaşanmaktadır. Bu değişimden etkilenen önemli alanlarda birisi eğitim ve eğitim kurumlarıdır. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde bilgi, beceri ve tutumlar öğrencilere daha kolay öğretilebilmekte ve bu bilgiler daha kalıcı hale gelebilmektedir.

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin önemli bir ayağı internettir. Farklı bilgisayarların bir ağ oluşturacak şekilde birbirine bağlanmasıyla oluşan internet, bilginin zaman ve mekan zorunluluğu olmadan rahatlıkla paylaşılmasına olanak sağlamakta, bilginin paylaşımı hızlandırmakta ve iletişimi kolaylaştırmaktadır. İnternet, elektronik posta, sohbet, video konferans ve web sayfaları aracılığıyla kullanıcılarına gerek iletişim gerekse bilgi sağlamaktadır. Buna ilaveten, internet, kullanıcılarına eş zamanlı (sekron) ve eş zamanlı olmadan (asekron) görsel ve işitsel iletişim şansı vermektedir. Günümüzde internetin en fazla kullanıldığı alanlardan birisi eğitim kurumlarıdır. Eğitim kurumlarında gerek öğretmenler gerekse öğrenciler interneti önemli bir başvuru kaynağı olarak görmekte ve kullanmaktadırlar.

İnternetin eğitimin farklı amaçları için kullanılabileceği görülmektedir. Oral’a göre internetten faydalanmanın 6 değişik biçimi bulunmaktır. Bunlar şu şekildedir:

  • Uzaktan eğitim için internet
  • Sınıf öğretimini destekleme için internet
  • Araştırma\başvuru kaynağı olarak internet
  • Hizmet içi eğitimi yaygınlaştırmak için internet
  • Halk eğitimi için internet
  • Bireysel öğretimi gerçekleştirmek için internet

Yukarıda görüldüğü üzere internet eğitimin her alanına girmiştir. İnternet aracılığıyla sınırlar ortadan kalkmakta, sınıf içi etkinliklere önemli katkılar sağlanmakta, geniş halk yığınları eğitilebilmekte ve yaşam boyu öğrenme olanağı sağlanabilmektedir. Buna ilaveten internet, insanların zaman ve mekana bağlı olmadan kullanabileceği bir unsur olduğu için fırsat eşitliği sağlamaktadır. Ayrıca sanal topluluklar aracılığıyla zamana ve mekana bağlı olmadan insanlarla temasa geçilebilmektedir.

İnternetin eğitime sağladığı bu genel faydalarının yanında, sınıf atmosferine ve bireysel öğrenmeye önemli katkıları bulunmaktadır. İnternetin sınıf atmosferine yönelik temel kullanım alanlarının bir kısmını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Kavram öğretimi için internet
  • Farklı öğrenenlerin öğrenme şekillerine hitap etmek için internet
  • Birinci elden kaynaklara ulaşmak için internet
  • Üst düzey düşünme becerilerini geliştirmek için internet
  • Öğrenenlere tartışma ve iletişim olanağı sağlamak için internet
  • Bilimsel araştırma becerilerini geliştirmek için internet

İnternetin okullara ve sınıflara yönelik yukarıdaki kullanım alanları incelendiğinde, internet aracılığıyla öğrencilere bilgi kaynaklarının sunulmasının yanında zengin öğrenme ortamları ve değişik becerin rahatlıkla kazandırılabileceği görülmektedir.

Internet gerek bireylere gerek eğitime sunduğu katkıları sayesinde toplumun ve eğitim kurumlarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Özellikle eğitim kurumlarında internetin kullanımında çok yoğun bir artış vardır. İnternetin toplumda ve okullarda kullanımının yaygınlaşmasına karşın, onun doğru ve bilinçli kullanıldığını söyleyemeyiz. Özellikle eğitim kurumlarında internetin kullanımından istenilen düzeyde fayda elde edebilmek için onun en uygun biçimde nasıl kullanılabileceğini bilmek gerekmektedir.

İnternet önemli bir bilgi kaynağı olmasına karşın, denetimsiz olduğu için isteyen herkes istediği bilgiyi internetten yayınlayabilmektedir. Bunun neticesinde internette bilimsellikten uzak, yanlış ve yönlendirme amaçlı bilgilere rastlayabilmekteyiz. İnsanlar bilimsel olgulara dayalı olmaksızın web sayfalarında geçmiş ve bugün ile ilgili görüşlerini yayınlamakta ve bu bilgiler özellikle öğrenciler tarafından kullanılmaktadır. Başka bir deyişle özellikle eğitim kurumlarında öğrenciler, ödevlerini hazırlarken bilimsel bilgiler barındırmayan web sitelerini kullanarak yanlış sonuçlara ulaşmakta ve yanlış bilgilenmektedirler. Bu durum öğrencilerin web sitelerindeki bilgilerin bilimsel olup olmadığını nasıl analiz edebilecekleri konusunda yeterli bilgi ve becerilerinin olmadığını göstermektedir. Gerçektende bu alanda yapılan bilimsel çalışmalar, öğrencilerin bir kısmının internete dayalı bilgileri eleştirel bir bakış açısıyla nasıl analiz edebileceklerini bilmediğini göstermektedir. Başka bir deyişle öğrenciler bilgi okuryazarlığı (Information Literacy) konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip değildirler.

Bilgi okuryazarlığı tanımı incelendiğinde, bu kavramın değişik şekillerde tanımlandığı görülür. American Library Association’a göre bilgi okuryazarlığı bireylerin bilgiye ihtiyaç duyduğu zaman bilgiye ulaşabilmeleri, yerleştirebilmeleri, değerlendirebilmeleri ve etkili bir biçimde kullanabilmelerini içermektedir. Başka bir deyişle bilgi okuryazarlığı becerilerine sahip olan bireyler ihtiyaç duyduğu bilgiyi fark etme, ona ulaşma, analiz etme, değerlendirme ve ihtiyaç duyduğu alanda ve problemlerinin çözümünde kullanabilmelidirler. Bilgi okuryazarlığı ile öğrencilere bazı temel beceri ve nitelikler kazandırılmalıdır. Bunların bir kısmı aşağıdaki gibidir:

  • Toplanan bilginin değerlendirilmesi
  • Bilgiyi geçerlilik ve güvenilirliğe göre eleme
  • Bilgiler gerçeği mi yansıtıyor? (Araştırmalarda gerçekliği ispat edilebilir bir bilgi mi?)
  • Bilgiler görüşleri mi yansıtıyor? (Herhangi bir kişinin düşünce ve görüşlerini mi yansıtıyor?)
  • Bilgiler güncel mi?
  • İhtiyaç duyulan bilgi bulunabildi mi?
  • Farklı bakış açılarını dikkate alma

Bilgi okuryazarlığı ile öğrenciler kendilerine sunulan bilgileri ve inceledikleri materyalleri okudukları ve izlediklerini daha derinlemesine inceleyip anlama becerisini kazanacaklardır. Başka bir deyişle bilgi okuryazarlığı öğrencilere satır aralarını okuma ve anlama becerisi kazandırabilecektir. Bu beceriler bireyleri her gün farklı bilgi kaynaklarında çok miktarda bilginin sunulduğu toplumlarda vazgeçilmez beceriler olarak karşımıza çıkmaktadır. Demokratik toplumlarda insanların yönlendirilmemesi ve farklı emellere alet edilmemesi için bilgi okur yazarlığının topluma kazandırılması esastır. Buna ilaveten bilgi okuryazarlığının öğrencilere kazandırması gereken bir diğer temel özelliği ise internette bulunan her türlü materyalin doğru olmadığının ve sorgulanması gerektiği anlayışıdır.

 

Kaynak Makalenin Tamamını Okuyun

Bunları da Beğenebilirsiniz

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.